Yas denince çoğunlukla ölüm akla gelir; ancak kanser tanısı da derin bir yas sürecini tetikler. Sağlıklı bedenin, kariyer planlarının, gündelik rutinin ve gelecek hayallerinin yitirilmesi — bunların hepsi yaslanılması gereken gerçek kayıplardır.
Kanser Tanısı Sonrası Yaşanan Kayıplar
Elisabeth Kübler-Ross'un yas modeli kanser hastalarına da uygulanabilir:
- İnkâr: Sonuçların yanlış olduğuna inanma, sağlıklı hissediyorsa hastalığı küçümseme.
- Öfke: Neden ben?, adaletsizlik duygusu, doktora ya da çevreye yönelik kızgınlık.
- Pazarlık: "İyileşirsem daha iyi bir insan olacağım" türünden düşünceler.
- Depresyon: Enerji kaybı, içe kapanma, geleceğe dair karamsarlık.
- Kabullenme: Hastalıkla birlikte yaşamayı öğrenme, yeni öncelikleri keşfetme.
Bu aşamalar doğrusal değildir; kişi aynı gün içinde birden fazla aşamayı deneyimleyebilir.
Sağlıklı Yas ile Tıkanan Yas Arasındaki Fark
| Sağlıklı Yas | Tıkanan Yas |
|---|---|
| Dalgalı fakat ilerleyen süreç | Haftalarca / aylarca sabit yoğunluk |
| Ağlamak, paylaşmak, mektup yazmak | Duygusal küçümseme ya da tam donukluk |
| Sosyal bağları koruyabilmek | Tüm ilişkilerden kopuş |
| Anlam arayışı | Kalıcı anlamsızlık hissi |
Ne Zaman Yardım Almalı?
Yasın tıkandığı durumlarda bireysel psikoterapi veya destek grupları hayat kurtarıcı olabilir. PERKA Derneği, uzman psikologlarıyla ücretsiz bireysel ve grup seansları sunmaktadır. Başvurmak için iletişim sayfamızı ziyaret edin.
